MONITORING BOCIANIEGO GNIAZDA W MIEJSCOWOŚCI CZAMANIN-KOLONIA
Projekt zasila ENERGA OPERATOR 
.jpg)
Projekt ma na celu realizację działań związanych z ochroną bociana białego oraz edukację przyrodniczą, na podstawie obserwacji online zwyczajów bocianów białych, jako przedstawicieli gatunku chronionego. Projekt ma również za zadanie popularyzację wiedzy na temat życia bocianów w poszczególnych okresach ich rozwoju (składanie jaj, lęgi, karmienie młodych, nauka latania) oraz zachęcić miłośników przyrody do śledzenia na żywo zwyczajów bocianiej rodziny. Obserwacja gniazda może dostarczyć odbiorcom wiele satysfakcji i wzruszeń.
Monitoring gniazda nie uwzględnia ingerowania w życie bocianów, ma na celu pokazanie prawdziwego obrazu dzikiej przyrody.
Gmina rozpoczęła projekt w marcu 2025 r. instalując w miejscowości Czamanin-Kolonia, na słupie energetycznym gdzie gniazdują bociany, specjalnie skonstruowany wysięgnik, na którym została zamontowana kamera internetowa emitująca obraz na żywo. Docelowo obraz będzie dostępny dla odwiedzających stronę internetową gminy Topólka przez 24 godziny na dobę, w specjalnej zakładce kierującej do obserwacji przyrodniczej gniazda, oraz za pomocą platformy Youtube.
W projekt zaangażował się podmiot Energa-Operator S.A. Po złożeniu przez gminę prośby o zainstalowanie przyłącza energetycznego, firma zaproponowała włączenie się w projekt oferując zakup i montaż nowej profesjonalnej platformy lęgowej („typu Konieczny – Łukasik”), w której oprócz bocianów, miejsca lęgowe mogą mieć mniejsze ptaki takie jak wróble, mazurki czy jerzyki.
W ramach partnerstwa w projekcie, w dniu 06.03.2025 r. Energa-Operator zamontowała nową platformę lęgową oraz wykonała przyłącze energetyczne do zasilania monitoringu, jak również będzie ponosić koszty dostaw prądu na rzecz projektu. Fotorelacja z montażu nowej platformy w zakładce GALERIA.
Projekt prowadzi:
Urząd Gminy Topólka
Referat Rozwoju Gospodarczego i Promocji Gminy
Historia bocianiego gniazda w miejscowości Czamanin-Kolonia sięga wielu lat wstecz. Pierwotnie gniazdo zlokalizowane było na drzewie, a następnie na dachu budynku gospodarczego na posesji Pana Krzysztofa Chełminiaka. Niestety w czerwcu 2010 r. budynek strawił pożar i gniazdo uległo zniszczeniu. Pomimo straty gniazda, bociany pozostały w Czamanin-Kolonii. Osiedliły się na słupie energetycznym w samym centrum wsi i co roku wracają, by wychowywać nowe pokolenia młodych bocianów.
Bociany są nieodłącznym elementem polskiego krajobrazu i tradycji, a ich przybycie na wiosnę od zawsze było radośnie witane, jako zapowiedź nadchodzącej wiosny i dobrej pogody.
W 2025 r. zrodził się pomysł aby rozpocząć z gniazda transmisję online.
Po konsultacjach z firmą Energa Operator, która zaoferowała swoje zaangażowanie w projekt, zapadła decyzja o zamontowaniu nowej platformy lęgowej.
Uznano, że budulec gniazda opiera się o zainstalowaną lampę oświetleniową. Rokrocznie bociany powiększając gniazdo rozbudowały je w kierunku lampy i znaczna jego część była położona na wysięgniku lampy, oplatając jej osłonę. W dalszej perspektywie, zalegający nawilgnięty materiał budulcowy stanowiłby bezpośrednie zagrożenie nie tylko dla urządzeń elektroenergetycznych ale i dla ptaków, podobnie jak zwisające z gniazda gałęzie, które dotykały linii energetycznej. Gniazdo należało traktować jako przerośniętą budowlę niebezpieczną dla ptaków i otoczenia, która wymagała prac konserwacyjnych. Stąd propozycja o zamontowaniu specjalnej platformy, która zapewni bezpieczeństwo ptakom, otoczeniu oraz sieci energetycznej, gwarantując nieprzerwany dopływ prądu. Platforma została wyniesiona ponad urządzenia elektroenergetyczne. Specjalny podest odseparował tym samym ptaki od bezpośredniego zagrożenia.
Na platformie położono matę wyplecioną z gałęzi brzozowych, następnie wykonano wyściółkę z obecnego gniazda. Całość przykryto darniną, a środek gniazda wypełniono mchem. Wierzch gniazda przepleciono gałęziami brzozowymi tak, by zabezpieczyć wyściółkę przed wydostaniem się z powodu podmuchów wiatru. W celu zasłonięcia metalowej konstrukcji platformy, boki gniazda osłonięto wyplecionymi matami z gałęzi brzozowych i obielono wapnem, by całość przypominała dotychczasową konstrukcję. Pozostałości starego gniazda w całości usunięto z terenu wokół gniazda, by nie sugerować ptakom ingerencji w ich miejsce lęgowe.
Na zniszczenie starego gniazda i zamontowanie nowej platformy gmina otrzymała zezwolenie z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Bydgoszczy. Należało je uzyskać ze względu na ochronę ścisłą bocianów białych i ich miejsc lęgowych.
W dniu 23 marca 2025 r. zaobserwowano przylot pierwszego bociana, natomiast drugi przyleciał w dniu 28 marca. Z satysfakcją należy stwierdzić, że ptaki zaakceptowały nowe gniazdo.
W zakresie monitoringu gniazda w 2025 r. wystąpiły trudności z prowadzeniem transmisji online ze względu na niestabilne łącze internetowe. W 2026 r. zaplanowaliśmy wdrożyć nowe rozwiązania, które mamy nadzieję zapewnią płynny przekaz na żywo.
Zapraszamy do zakładki KALENDARIUM na skróty relacji z 2025 roku.
WSPARLI NASZ PROJEKT
Za bezinteresowne zaangażowanie w realizację projektu pn. „ Monitoring bocianiego gniazda w miejscowości Czamanin-Kolonia” serdecznie dziękujemy:
1. Firmie ENERGA -OPERATOR, w szczególności:
Panu Krzysztofowi Dębczyńskiemu - Dyrektorowi Rejonu Dystrybucji Włocławek
Panu Piotrowi Sawińskiemu - Kierownikowi Działu Zarządzania Eksploatacją, Rejon Dystrybucji w Radziejowie
Pracownikom Rejonu Dystrybucji w Radziejowie
2. Kujawsko-Dobrzyńskiemu Bankowi Spółdzielczemu we Włocławku
3. Wyrazy podziękowania składamy również mieszkańcom Czamanin-Kolonii, w szczególności:
Panu Adamowi Lewandowskiemu,
Panu Pawłowi Marczewskiemu,
Panu Dariuszowi Karasińskiemu,
Panu Piotrowi Studzińskiemu
tekst i foto:
Katarzyna Bartczak
